Hairwald

W ciętej ranie obecności

Enklawa 2, 03.06.2019

 

Pierwsze wieści przyszły natychmiast. W domu usłyszałem za ścianą chrobotanie szklanki po tynku z akompaniamentem właściwym radiotelegrafistom: – Mam, mam, to cisza przed burzą. Czy mnie słyszycie? Bez odbioru.

– Franek! – huknąłem. – Właź i powiedz, co masz do powiedzenia, a potem możesz wracać do siebie i nie musisz kłaść rąk na kołderce, oczywiście jeżeli mama ci na to pozwoli.

Franek znajdował miejsce dla swoich czterech liter na stojaku dla parasoli, wysapał jak hoplita, który przybiegł spod Maratonu:

– Zwycięstwo!

I nie padł.

– Rozalia K. jest ciężko chora – cieszył się.

– I co z tego, wiekowa była. Przepraszam: ma swoje lata.

– Lekarz pogotowia stwierdził, że się z tego nie wykaraska, naliczył jej dziesiątki chorób i zawiózł do szpitala – pieprznięty hoplita wiedział, co mówi, gdy określił to zwycięstwem.

Doszło do pierwszych chorób i to od razu z możliwym skutkiem śmiertelnym. Czy jest się z czego cieszyć? Tak! Coś się ruszyło, kończył się raj na ziemi, a zaczynało życie, choć to Rozalia K. miała je kończyć jako pierwsza. I ona miała się z czego cieszyć, bo to życie, które ma swój koniec być życiem, a nie mniemaniem, bajką dla niedojrzałych.

Czy w tych rozważaniach historiozoficznych się zagalopowałem? Niejako odpowiedź dała mi stara, tak, moja stara, która zaśpiewała.

Prawda, mieszkaliśmy w dawnej filharmonii, a ona była diwą, filharmonia jednak została przerobiona na mieszkanie, a diwa odmówiła impresario podpisanie kontraktu, bo wsadzał łapy nie do swoich majtek. Wybrała miłość do mnie, jak twierdziła, a ja nie miałem żadnych powodów, aby podważać jej oficjalne oświadczenie.

Słyszałem śpiew, który budował we mnie napięcie. Verdi, nie Verdi, którego teraz słyszałem, nie był rockiem, żadnym punkiem, ani tym bardziej umpa-umpa rapem. Verdi miał jednak jakąś więź z Robertem Plantem, a prawie na pewno z Grace Slick.

Żegnałem kucharkę, witałem artystkę, żegnałem żonę, a być może poznawałem kochankę.

Siedzieliśmy na parapecie bez zabezpieczeń, majtaliśmy nogami, a u dołu krążył głupi Franek, mijał, bądź zderzał się z innymi, których aż nadto znaliśmy.

Franek komunikował nowe złe wieści, a nam było coraz lżej. Znajdowaliśmy się niejako w sytuacji, w której zaczęliśmy być razem, być ponad innymi, tylko dla siebie, choć stara nie chciała wracać do filharmonii jako Filharmonii.

W zasięgu wzroku przemknął nam kilka razy prokurator i jego śledczy policjanci, z naszej wysokości nie odróżnialiśmy, czy był to akurat dobry, czy ten zły. Doszło do jakiś aresztowań, acz bardzo tymczasowych, bo skuci do południa, tego samego dnia wracali do siebie.

Jeden z doprowadzanych dopuścił się czynu, który wcześniej się nie zdarzał. Po prostu zdjął kajdanki i zwiał, nikt go już więcej nie widział. Jego ucieczka była możliwe dzięki zmianie, która właśnie zaszła, a on był jej jednym z pierwszych jej odkrywców.

Ale nie z tego powodu zjawił się prokurator, choć spodziewałem się go wcześniej. Zadarł głowę do góry, pomachał nam rękę, zszedłem mu otworzyć.

– Jeszcze się przewietrzę – stara została na parapecie. – A kieliszki, wiesz, gdzie są.

Jeszcze raz spojrzałem na dół na prokuratora, wszedł już do bramy, jednak w powidoku zarejestrowałem, że faktycznie miał wypchaną lewą pierś, pazuchę.

– Przychodzę dopiero teraz, bo roboty było huk, jesteśmy na prostej finiszowej.

– Przyjście do mnie, to jak wypięcie piersi, aby fotokomórka zarejsterowała, jak najlepsze miejsce na mecie i najlepszy wynik?

– Tak nie oceniam.

Znajdowaliśmy się w drzwiach, a on pchał się z wypchaną piersią w głąb mieszkania. Wprowadziłem go gabinetu. Bo,  gdzie?

– O! – ocenił.

– Pierwszego dnia śledztwa wahałem się, czy nie zaproponować mojego gabinetu na miejsce prowadzenia śledztwa – niejako usprawiedliwiałem się. – Ale gdzie przeżywałbym katusze związane z kryzysem twórczym?

– Słusznie! – zgodził się ze mną – Moja partykuła dotyczy osobliwości gabinetu, jest wielki, ogromny, wręcz aula.

– Bo tutaj znajdowała się widownia filharmonii.

Przeszedł się po moim gabinecie, nucąc – o, w mordę – Verdiego, a stopy stawiał miękko, aby nie zagłuszać siebie.

– Akustyka idealna – oceniał głębiej. – Z zewnątrz nie widać wewnętrznych rozmiarów.

– Robota Le Corbusiera.

Usadzał tyłek na jedynym miejscu siedzącym, czyli moim  fotelu. Zorientował się, teatralnie zrezygnował ze swojej władzy, klapnął na podłodze.

– Jakże przyjemnie wejść bez biletu – odezwał się w nim  meloman. – Miejsce nieważne, liczy się obecność na wydarzeniu, liczy się sztuka, czyż nie tak?

Zwracał się do mnie nazbyt protekcjonalnie, pominąłem pytanie,  wyjąłem szklaneczki z biurka. I wodę sodową.

– Naczynia we właściwym miejscu – podejrzana zgoda zachodziła między nami. – Rozumiem, że to co mam za pazuchą, nie jest żadną niespodzianką?

Whisky?

– Gdzie druga połowa? – zaczęliśmy biwakowanie z prokuratorem w moim gabinecie. – W domu masz wolną rękę?

Czy to była impertynencja? Zamyślałem nie reagować, bo to przecież prokurator.

– No to za śledztwo, które jest domykane – podniósł szklaneczkę do góry.

– Szybko się uporaliście – cmoknąłem. – I okazałem się być już niepotrzebny? A może prokurator właśnie przyszedł pod adres, pod którym kończą się poszlaki, bo oto jest podejrzany.

– Po to, żeby wypić z podejrzanym? – był wyraźnie zadowolony. – Zamierzałem wcześniej porozmawiać, aby zrozumieć protektora i mieszkańców, ale nie umiałem znaleźć neutralnego terenu. Do cholery, nie ma u was knajp, tylko stołówki.

– Taka tradycja.

– To się zmienia. – prokurator rzeczywiście miał do zakomunikowania rewelacje. – Jedna ze stołówek właśnie zmienia szyld na jakiegoś Maxima, inna też zamierza serwować nie tylko obiady, bo wyszynk z panienkami i choć nie będzie to Ritz, ani Blitz, może Zamtuz, lecz zdecydowanie co innego niż dotychczas.

Nie czekałem, aż poleje, nalałem sobie z meniskiem wypukłym.

– Mogłem się tego spodziewać, gdy rozchorowała się Rozalia.

– Już zeszła – poinformował prokurator. – A co, nie wiedział pan?

– Nasz kontakt głupi Franek od kilku dni nie monitoruje ścian, ani nie przynosi nowości – usprawiedliwiałem się. – A my ze starą unosimy się nad swoją przeszłością, jakbyśmy odzyskali stracony czas.

– Kryzys twórczy minął?

A to byłaby nowość, do której nie doszedłem.

– Nie sprawdzałem – odpowiedziałem.

Jak sprawdzić kryzys, który minął? – karbowałem w pamięci, aby potem do rozpoznania tej przypadłości znaleźć narzędzia. Przecież nie wystarczy usiąść do maszyny do pisania i z głupia frant napisać wiersz. O!  – nie! A może jeszcze poemat.

– Poeto – przywoływał mnie do rzeczywistość interlokutor – pańskiego Franka wziąłem do siebie.

– Do pałacu Dziada?

– O, nie! – wyjaśniał. – Do siebie, do prokuratury, dostał posadę archiwisty, na razie na pół etatu, więc będzie panu od czasu do czasu służył.

Osoby jak Franek, jak nieżyjąca Rozalia, skazane były na nasze krajobrazy, zresztą te widoki dotyczyły nas wszystkich.

– Sprawdziłem spis pacjentów pobliskiej szpitala, który od domu dziada, od pana też, znajduje się niecałe dwa kilometry, przy głównej alei wylotowej i nikogo od was nie ma w nim odnotowanego jako pacjenta, czy też korzystającego z pogotowia medycznego – komunikował prokurator.

– A Rozalia?

– Ona jest pierwszą osobą od trzydziestu lat.

– I to z jakim skutkiem – ironizowałem.

– Wszyscy mieliście tego samego lekarza rodzinnego – dalej ciągnął temat zdowia publicznego. – Ten zbankrutował grubo przed swoją śmiercią.

– Bo… – czekałem na uzasadnienie bankructwa.

– Bo nie doczekał wizyt pacjentów – odpowiedź zatem była prosta.

– Zdrowy nasz ludek, za to ich lekarz… hm… był śmiertelnie chory.

– Nikogo nie bolał ząb, nikt nie złamał żadnej kości? – prokurator nie pytał, tylko stwierdzał. – Niepokojące jest, że żadna choroba nie miała do was dostępu.

Słyszałem, jak stara schodzi z dachu, nie chciała samotnie doznawać wznoszenia. Tupała pantofelkami na wysokim obcasie. Jednak nie wchodziła w nich na górę.

– Nie boi się pan – prokurator  wskazał kciukiem na sufit – może jej coś się stać, ześliznąć z rusztowań?

– Nie, nie boję się.

– Błona waszego bezpieczeństwa zdaje się, że bezpowrotnie pękła.

Nie polemizowałem, wyczuliliśmy słuch, aby uczestniczyć w jej schodzeniu na dół. W takich momentach słuch doznaje widzenia. Widzieliśmy, jak chwieje się, łapie równowagę, naraża się – i nasz związek – na niebezpieczeństwo. Widzieliśmy uczestnicząc naszą niemożnością. Głęboko odetchnęliśmy, gdy udało się jej, a następnie przytuptać do drzwi widowni.

– Halo, jestem – zakomunikowała w drzwiach, którymi wpuszczano publikę.

Była w szpilkach wyzywającego fasonu. Lecz nie to mnie uderzyło. Mianowicie w jednej ręce trzymała wysmukłą butelkę, a w drugiej puchar.

– Powtórz – zakomenderowałem.

– Halo, halo – powtarzała. – Jestem, jestem.

Stara była wcięta. Jak? Jak to się stało i kiedy, dosłownie przed chwilą razem siedzieliśmy na dachu i unosiliśmy się. Prokurator zrobił zagadkową, acz wesołą minę.

– Pod pokrywką aż buzuje, unosi się – zmetaforyzował.

Patrzyłem na starą oniemiały, a prokurator zapytał:

– Kto skacze po nową połówkę?

Chciałem powiedzieć, że jej takiej nie znałem, skłamałbym. Bo taką poznałem. Było to wieki temu, od tamtej pory wszystko się zmieniło. A teraz powróciło.

– Nigdzie w pobliżu nie ma monopolowego – odpowiedziałem, nie spojrzawszy na pytającego.

– A nieprawda? – prokurator aż zachichotał, co przynosiło ujmę jego profesji. – Obok waszego bloku, filharmonii, niemal w drzwiach, rozłożył się na leżaku handlarz z imponującym wyborem alkoholi.

– Nielegalne.

– Byłoby nielegalne, gdybym nie wydał kilka koncesji na handel i wyszynk.

Choć stara miała kielich do szampana, pociągnęła z gwinta. Aż zabulgotało w niej, beknęła i upadłaby, gdybym nie pomógł utrzymać równowagi.

– Brakuje wytrzeźwiałki i klubów AA – wyraziłem obawę o przyszłość.

– Będą, będą – prokurator nie miał wątpliwości i zadysponował. – Gospodarzu, czyń swoją powinność.

Na co zareagowała stara, usłyszałem to, co nigdy nie było mi dane usłyszeć z jej ust, „Bella figlia dell’amore”. Prokurator miał ubaw po pachy, prokuratorskim tenorem odpowiedział „La donna e mobile”.

Rzecz jasna nie była to Grace Slick, choć gdybym zatkał uszy, może widziałbym Joe Cockera na skraju sceny w Woodstock, z której jakimś cudem nie spadł, dzielnie się trzymał. Tak też trzymała się stara po butelce szampana pitego z gwinta.

– To historyczna butelka – rozszyfrowała zagadkę. – Książę Mantui schował ją po ostatnim spektaklu za kominem, gdy całym zespołem weszliśmy na dach, aby się pożegnać.

– A nam potrzeba butelczyny dzisiejszej, bynajmniej nie historycznej – prokurator domagał się wzmocnienia swoich wrażeń pod koniec śledztwa.

Podejrzanym nigdy nie byłem, przyznał prokurator, nie zna przypadku, aby poeta mógł zabić dla pozycji społecznej, dla materialnego zysku, poeci to straceńcy, którzy zabijają siebie, choć czasami ratuje ich kryzys twórczy i nie dochodzi do samobójstwa w odwleczonym czasie.

Teoria powyższa była pociągająca, konkluzja jednak mi nie odpowiadała. Zawrócić z kryzysu, przenieść grę na inne boisko, prowadzić ją na własnych warunkach, flirtować z uczuciami innych. Prowadzić grę zwycięską w postaci publikacji, książek, laurów. I dlatego podejrzenie prokuratora od razu padło na syna Dziada, jedynego jego potomka, bo to on odniósłby zyski.

Charyzma jak aureola jest przenoszona mechanicznie na głowę najbliższych. Zanim ktokolwiek się zorientuje, że ta świetlistość jest do dupy, że jednoznaczna symbolika się jej nie należy, jest już za późno, mniejszość zdążyła narzucić opinię pozostałym.

Ale nie ta poszlaka pozwoliła sfomułować ewentualny akt oskarżenia, lecz zwykłe ślady znalezione przez ekipę dochodzeniową, przez koronera, i przede wszystkim zeznania służby i domowników, którzy słyszeli i byli świadkami gróźb wprost, gróźb odebrania życia, dedukcja poza tym jest jedyną rozumową metodą dochodzenia do prawdy.

– Jedno zastrzeżenie – poprawiłem prokuratora – dochodzenie do prawdy materialnej.

– Innej nie miałem na myśli – potwierdził. – Nie jestem filozofem.

Na takie fatum była tylko jedna odpowiedź: kolejna butelczyna. Stara u siebie odkopywała partytury, a może już poszła spać, bo było późno.

A ja zainspirowałem się, miałem pomysł. Czyżby kryzys twórczy rakiem sie wycofał, zaczynałem latać? Mój dawny oksymoron odzyskiwał swoje napięcie: „idę polatać”.

Poszliśmy na miasto, na enklawę. Odkryłem to, co zawsze stało otworem, że do mieszkania prowadziły strome schody, a więc takie same wyprowadzały z domu. Z niejakim współczuciem odniosłem się do głupiego Franka, który nim przestał być, gdy został urzędnikiem prokuratury, ale wcześniej musiał się kilka razy dziennie wspinać, aby przystawić szklankę do ściany, bądź powiadomić starą i mnie, że rewizor zajechał.

Ściemniało się, chciałoby się napisać: choć oko wykol, ale to tylko zwrot literacki. Od razu dojrzałem sąsiada, który na leżaku zgromadził wszelaki towar, mydło i powidło, a w zębach trzymał ogryzek cygara. Nie rozpoznał mnie, więc nie pozdrowił, zasalutował prokuratorowi do czapki odwróconej daszkiem do tyłu, szybko sie przekonałem dlaczego, był pijany, chciał coś powiedzieć, bełkotał.

– Odpowiednia pora, aby się ubzdryngolić.

Prokurator szturchnął sąsiada, temu wypadł ogryzek z zębów, zatoczył się i byłby upadł, gdyby nie pytanie stawiajace go na nogi:

– A gdzie alkohol, który był tutaj wyłożony.

– Był i się zmył.

Prokurator poznał jednak miejscowe obyczaje, bądź przyszły wraz z nim – musiałem te podejrzenia przemyśleć i dopasować do przemian socjologicznych – w każdym razie nadepnął łóżko polowe, a te obróciło się wokół osi i ukazało się nam to, o czym napomknął wcześniej prokurator, wybór alkoholi imponujący.

Nie byłem  znawcą, jedynie pokątnym amatorem. Prokurator nabycie wziął w swoje ręce, padło na ballantaine’a.

– Z gwinta, z gwinta – zarekomendował, co też uczynił, uprzednio zdzierając banderolę, zdejmując nakrętkę, przetarł jednym i drugim rękawem i podał. Następnie założyliśmy sobie nawzajem ramiona na plecy, ruszyliśmy ze śpiewem na ustach, intonując „My, Pierwsza Brygada”.

Chciałem zapytać, czy w takim stanie to jest legalne? Zgadł moje myśli, bo przerwał po pierwszej zwrotce i  odpowiedział:

– Patriotyzm jest legalny, patriotyzm zawsze jest sobą pijany. A tak między nami muzykalność nie jest zaraźliwa nawet w małżeństwie, w którym te rzeczy winny przenosić się drogą płciową.

Chciałem ponadto powiedzieć, że nie znam dokładnie słów tego szlagwortu nacjonalistycznego, ale on śpiewał tak, jakby wyświetlały się na ekranie. Czytałem i śpiewałem, nawet wrzeszczałem.

Wrzeszczeliśmy. Do tego stopnia zakłócaliśmy noc, iż z budynku piętrowego, skąd dochodziła głośna muzyka, na górze kobiety dyszkantem prosiły o  niezakłócanie ich porządku, gdy to nie pomogło, z parteru wypadło dwóch policjantów w jednej ręce z pałami gotowymi zaprowadzić pożądany porządek, a  drugą podtrzymujący niedopięte portki.

Te z ich wrażanie musiały im opaść, gdy rozpoznali, kogo to chcieli uspokoić. Repertuar mieliśmy jednak ubogi, bo po skończeniu szlagwortu, zaśpiewaliśmy go na bis. Słowa już mi się nie wyświetlały, bo po co, wrzeszczeliśmy jeszcze bardziej.

Wściekłość wrzasku nie potrzebuje rozumu, nie potrzebuje żadnych słów, żadnego ich sensu, potrzebuje patosu gardeł. W ten sposób dotarliśmy pod pałac Dziada, byśmy go minęli, niosąc pochodnię wrzasku dalej w głąb, gdyby nie kobieta, która siedziała na ganku z głową we własnych rękach.

– O jasny gwint – wrzask został ucięty przez prokuratora.

Kobiety wcześniej nie zbudziły nasze decybele, ani teraz gdy podeszliśmy. Prokurator szarpał ją, a ona nic. To we mnie tchnęło:

– Jeszcze jeden trup?

Na szczęście to tylko pytanie, została dobudzona. Wzrok jej błądził, więc mogłem ocenić jej urodę bez narażania się podejrzenia o taksowanie.

– Wiem, kim jesteś – prokurator okazywał się też być detektywem.

– Nadia – ta odpowiedziała, aby potwierdzić moje przypuszczenie, bądź uprzedzić pomyłkę.

– Proszę do mojego biura – dziwnie zapraszał prokurator, wręczył jej klucze go pałacu  z instrukcją. – Poradzisz sobie.

A gdy ona odkluczyła historyczne drzwi z wygrawerowaną na nich w płaskorzeźbie historią naszego gniazda, zostaliśmy sami, prokurator chciał kontynuować śpiew, lecz doceniając moją niechęć do odfajkowania tego zdarzenia i zajęcia się od razu dwuosobowym chórem w patriotycznym repertuarze, pospiesznie mi wytłumaczył.

– Straciłem zaufanie do służby waszego komendanta.

– Dziada – poprawiłem.

– Dałem im wolne, a na ich miejsce przyjmuję szukających pracy uchodźców.

– Ukraińcy nie są nawet obcymi, tym bardziej uchodźcami.

– O’key. Nie jestem politykiem – w tej ciemności spojrzał mi w oczy. – Tutejsi, czy też nasi, nie chcą takiej roboty, na rynku pracy dostępne teraz są tylko Ukrainki. Ładna, prawda?

Prokurator uniósł obie dłonie na wysokość zwycięstwa, w prawej nadal dzierżył whisky, a lewą zarzucił mi na ramiona.

– Otwieraj dzioba, idziemy dalej.

Pierwsza część propozycji przyszła mi z łatwością, zacząłem śpiewać – jakby ta Ukrainka wlała we mnie harmonię – ale nie chodziło o mnie jako zapiewajłę, lecz towarzysza biesiadnego, bo do mojego dzioba prokurator lał złote whisky, po czym kierował mnie w swoją perypatetyczną podróż.

Chciałoby się napisać: szliśmy, szliśmy i szliśmy. Jak to klasyk ujmował: udaliśmy się w szłość samojedną. Ale to nieprawda, gówno prawda, mimo – a w zasadzie zwłaszcza – że alkohol deformował nam cel, szczególnie zaś poczucie czasu. Chlapniesz i budzisz się kilka godzin i kilometrów gdzie indziej. A jak się idzie śpiewająco – jak my we dwóch – kołowacizna jest oszałamiająca.

Gdy znaleźliśmy się poza enklawą, prokurator spojrzał na mnie trzeźwo.

– Można? -zapytał.

Powinienem odpowiedzieć „można”, to oczywiste, trzeba tylko chcieć, nie chciałem się wdawać w rozważania historiograficzne, więc on odpowiedział za mnie.

– Trzeba tylko zabić.

Grzebałem w pamięci, zarówno tembr prokuratora świadczył, jakby czytał, a więc cytował. Znajomo mi brzmiało, ale skąd, ale co? Czyżby jakieś pisma Dziada, które będą nam wyznaczać przyszłość, określać tożsamość. Ki diabeł? Przebiegłem nawet bibliotekę publicystyczną, odwołanie do Szekspira zbyt banalne, oczywiste. Król Lear został wydany, zdradzony, a Dziad tylko zabity – i to nie wiadomo, kiedy.

 

 

 

 

 

Ukrainka Nadia

Wyjdą, będą śpiewać pierwszą brygadę.

Zmiany, ktoś z walizkami, jakaś agencja towarzyska, nowa osoba, a kto to? Ukrainka, będzie pracować jako służba w pałacu, z knajpy wypada pijany gość z okrzykiem, nie chciałem strzelać, bo czym, nie mam żadnego pistoletu.

Pałac, skrzydło biblioteki, coś wcześniej z ogniem, aby podkreślić, że zostanie spalona, sfajczona.

Policjant pałuje gówniarza, który mu w nos dmuchnął marychą, a co słodka nać?

teraz opis tego co się stało. Opis odblokownaia, w miarę metaforyczny

A może zostanę dyrektorem Filharmonii?

jeszcze policja, podróże, etc. których nie było.

 

%d blogerów lubi to: